Վերելք Աժդահակ լեռ

Աժդահակ լեռան աշխարհագրությունը

Գեղամա լեռնաշղթան գտնվում է Հայաստանի սրտում՝ ձգվում է Սևանա լճի և Արարատյան դաշտավայրի միջև։ Լեռնաշղթայի երկարությունը 70 կմ է, իսկ լայնությունը՝ 48 կմ։

Այն ունի հրաբխային ծագում. տարածաշրջանում հրաբխային ակտիվությունն իր գագաթնակետին է հասել շուրջ 200,000 տարի առաջ: Գեղամա լեռնաշղթայի ամենաբարձր գագաթը Աժդահակ լեռն է, որի բարձրությունը 3597 մետր է, իսկ լեռնաշղթայի միջին բարձրությունը կազմում է շուրջ 2500 մետր:

Կարմիր այս հսկան դեպի իրեն է ձգում Հայաստան այցելող յուրաքանչյուր արկածախնդրի: Պարզ եղանակին գագաթից բացվում է հիանալի տեսարան դեպի Սևանա լիճը, Ակնա լիճն ու Վիշապալիճը: Հեռվում հպարտորեն վեր են հառնում Արագածն ու Արարատը, իսկ Գեղամա լեռների շրջակա գագաթները ստեղծում են անմոռանալի պատկեր:

Արշավ դեպի Աժդահակ

Վերելքը կատարում ենք դասական երթուղով՝ Պայտասարի ստորոտից: Երևանից (Հանրապետության հրապարակից) մինչև Գեղարդ գյուղ հեռավորությունը 37 կմ է, որը մեքենայով անցնում ենք մոտ մեկ ժամում: Այնուհետև սկսվում է 14 կմ երկարությամբ արտաճանապարհային (off-road) հատվածը:

Արտաճանապարհային բարդ անցումից հետո մեքենաս կայանել եմ Աժդահակի ստորոտին. այժմ մենք պատրաստ ենք սկսել մեր քայլարշավը։

Ճանապարհը քարքարոտ է ու փոշոտ։ Ձեր հարմարավետությունն ապահովելու համար մենք կերթևեկենք փակ պատուհաններով, միացված օդորակիչով, հաճելի երաժշտության ուղեկցությամբ:

Կարևոր է. Եթե ֆիզիկական պատրաստվածության հետ կապված մտահոգություններ ունեք, մենք կարող ենք կրճատել երթուղին: Պայտասարի ստորոտից 5.5 կմ քայլելու փոխարեն, ես կարող եմ մեքենայով ձեզ հասցնել անմիջապես Աժդահակի ստորոտ, որտեղից գագաթ բարձրանալը կտևի ընդամենը 40-50 րոպե:

Պարզ եղանակին գագաթից ձեր առջև կբացվի հիանալի տեսարան դեպի Հայաստանի հեռավոր անկյուններ։ Արահետն այնուհետև տանում է դեպի խառնարանային լիճը, որտեղ կարող եք նաև լողալ: Խառնարանի եզրից կտեսնենք այն վայրը, որտեղ միլիոնավոր տարիներ առաջ երկնաքար է ընկել։ Հաջորդիվ կքայլենք խառնարանի շուրջը և կբռնենք վերադարձի ուղին։

Աժդահակի ֆլորան և ֆաունան

Վերելքի ընթացքում ձեր առջև կբացվի հարուստ բուսական և կենդանական աշխարհի մի իսկական խճանկար: Գեղամա լեռնաշխարհում հանդիպում են շուրջ 250 տեսակի թռչուններ, ինչը կազմում է Հայաստանի թռչնաշխարհի 70%-ը: Ժայռոտ լանջերը ապաստան են հանդիսանում հզոր գիշատիչների՝ քարարծվի, սպիտակագլուխ անգղի, գառնանգղի և այլ թռչնատեսակների համար:

Իսկ ահա այսպիսին տեսավ Աժդահակ լեռը իմ DJI Mavic 3 Mini Pro դրոնը

Տարածքի յուրահատուկ բույսերից են Jurinea moschus-ը, կովկասյան արաբիսը, հայկական անթառամը և այլ էնդեմիկ տեսակներ, որոնք Գեղամա լեռներին հաղորդում են առանձնակի գույներ:

Ճանապարհին կարող ենք հանդիպել նաև վայրի կենդանիների հետքերի: Երբ լեռները դեռ ծածկված են ձյունով, այն վերածվում է կենդանի քարտեզի՝ ցույց տալով, թե ինչ կենդանիներ են անցել այդտեղով:

Հաջորդ լուսանկարում պատկերված է Dianthus pavonius-ը (սիրամարգի աչք հիշեցնող մեխակ), որը հիմնականում հանդիպում է Ալպերում և Պիրենեյներում, սակայն աճում է նաև Աժդահակի լանջերին: Dianthus pavonius-ն աճում է նախալեռնային հովիտներում և նախըտրում է արևոտ վայրեր, ինչպես նաև սննդարար ու խոնավ հող։ Այն հանդիպում է ծովի մակարդակից 1,100-ից մինչև 3,000 մետր բարձրության վրա։

Dianthus pavonius` սիրամարգակն մեխակ

Գեղամա լեռնաշխարհի ժայռապատկերները

Դեպի Աժդահակ լեռ կատարած արշավը բացառիկ հնարավորություն է ընձեռում հաղորդակից դառնալու Հայաստանի հարուստ ժառանգությանը: Տեղանքի առանձնահատուկ արժեքներից են հնագույն ժայռապատկերներն ու վիշապաքարերը, որոնք պատմամշակութային խորություն են հաղորդում այս արշավին:

Ժայռապատկերներ հանդիպում են աշխարհի ավելի քան 120 երկրներում, այդ թվում՝ Հայաստանում: Մեր երկրում դրանք հիմնականում կենտրոնացված են հինգ խոշոր աշխարհագրական շրջաններում, որոնցից մեկը հենց Գեղամա լեռներն են: Հայաստանում հայտնաբերված շուրջ 20,000 ժայռապատկերները թվագրվում են մինչև մ.թ.ա. 12-րդ դար և ավելի վաղ ժամանակաշրջաններ:

Ժայռապատկերները (պետրոգլիֆները) պատկերներ են, որոնք ստացվում են քարի մակերևույթի մի մասը հեռացնելու՝ փորագրման, քերծման կամ հարվածների միջոցով (Հայաստանում դրանք հիմնականում արված են բազալտե քարերի վրա): «Պետրոգլիֆ» տերմինը ծագում է հունարեն «պետրա» (քար) և «գլիֆո» (փորագրել) բառերից:

Հայաստանի ժայռապատկերներն արտացոլում են բազմազան տեսարաններ և խորհրդանիշներ, այդ թվում՝

• Որսի տեսարաններ. պատկերում են մարդկանց որս անելիս։

• Կենդանիներ. տարբեր տեսակներ, ինչպիսիք են լեռնային այծերը, եղջերուները, շները և ցուլերը:

• Երկրաչափական պատկերներ. վերացական ձևեր, օրինակ՝ պարույրներ և շրջանակներ:

• Մարդկային գործունեություն. առօրյա կյանքի տեսարաններ, ներառյալ պարեր և ծիսակատարություններ:

• Աստղագիտական խորհրդանիշներ. կենդանակերպի նշաններ և այլ երկնային պատկերներ:

Այս փորագրությունները բացառիկ պատկերացում են տալիս այս տարածաշրջանում ժամանակին բնակված հնագույն ժողովուրդների կյանքի, հավատալիքների և ավանդույթների մասին:

Վերադարձի ճանապարհին մենք կկանգնենք՝ տեսնելու այս բացառիկ ժայռապատկերները: Քարի վերին հատվածում պատկերված է որսորդը՝ նետն ու աղեղը ձեռքին իսկ նրանից վեր, ետևի մասում հսկա եղջերուն է կանգնած: Ավելի վար պատկերված են շուն և լեռնային այծ։ Այծը հայկական ժայռապատկերներում ամենահաճախ հանդիպող ֆիգուրան է:

Իմ դրոնը սավառնում է Աժդահակի վրայով

Վստահ եմ՝ այս տեսանյութն ստիպեց ձեզ սիրահարվել Աժդահակ լեռանը։ Մի՛ վարանեք և կապ հաստատեք ինձ հետ՝ Գեղամա լեռնաշղթայի ամենաբարձր գագաթը միասին նվաճելու համար։ Աժդահակը սպասում է ձեզ։

-----------------------

Տուրի մանրամասները

• Մեկնարկը Երևանից՝ 07:30 - 08:00

• Ավարտը Երևանում՝ մոտ 17:00

• Քայլարշավի երկարությունը՝ 5.5 կմ (մեկ ուղղությամբ)

• Տևողությունը՝ մոտ 2.5 ժամ (վերելք)

• Հարաբերական բարձրություն՝ 600 մետր

• Բարդության աստիճան՝ միջին

• Տրանսպորտ՝ արտաճանապարհային մեքենա (Mitsubishi Pajero 4)

----------------------

Արժեքը

• Ամբողջական գինը 1–4 մասնակցի համար՝ 110,000 ՀՀ դրամ (~250 Եվրո)։

• Ավելի մեծ խմբերի դեպքում խնդրում ենք կապ հաստատել մանրամասներին ծանոթանալու համար:

-------------

Կարևոր է։ Եթե գտնվում եք թերի ֆիզիկական վիճակում, ես կարող եմ ձեզ մեքենայով հասցնել մինչև Աժդահակ լեռան ստորոտ, որտեղից դեպի գագաթ քայլարշավը տևում է մոտ 40 րոպե։ --------------

Գինը ներառում է

• Մեկնարկ և վերադարձ ձեր բնակության վայր (Երևանի սահմաններում)

• Տրանսպորտային ծախսեր (օդորակիչով մեքենա)

• Ուղեկցորդի ծառայություններ -------------------

Գինը չի ներառում

• Տեղափոխում օդանավակայանից/օդանավակայան

• Ապահովագրություն

• Ճաշ (հավելավճարի դեպքում կարող ենք ապահովել lunchbox-եր)

________________________________________

Ի՞նչ վերցնել ձեզ հետ

• Ուսապարկ – ամուր և հարմար ուսապարկ՝ բոլոր անհրաժեշտ իրերը տեղափոխելու համար։

• Ջուր – բավարար քանակությամբ ջուր՝ ամբողջ արշավի ընթացքում ջրազրկումից խուսափելու համար (առնվազն 1.5 լիտր)։

• Սնունդ – թեթև և բարձր կալորիականությամբ սնունդ՝ էներգիան պահպանելու համար։

• Հագուստ – հագնվեք շերտերով, պարտադիր ունեցեք ջրակայուն և քամուց պաշտպանող արտաքին շերտ։ Երկրորդ զույգ գուլպաներ ու կոշիկներ ունենալը ցանկալի է։

• Արշավային կոշիկներ – Տեղանքաին համապատասխան հարմարավետ և ամուր կոշիկներ։

• Առաջին օգնության դեղատուփ– ես ունեմ իմը, սակայն եթե օգտագործում եք հատուկ դեղամիջոցներ, անպայման վերցրեք ձեզ հետ։

• Արևապաշտպան միջոցներ – արևապաշտպան քսուք, արևային ակնոց և գլխարկ՝ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից պաշտպանվելու համար։

• Գլխի կամ ձեռքի լապտեր – պարտադիր է վատ լուսավորության պայմաններում կամ գիշերակացով արշավների ժամանակ։

• Սուլիչ – բարձր ձայն ունեցող սուլիչ՝ արտակարգ իրավիճակներում ուշադրություն գրավելու համար։

• Արշավային ձեռնափայտեր – նրանք կապահովեն հավելյալ կայունություն բարդ տեղանքներով անցնելու համար։

• Անձրևանոց / ջրակայուն բաճկոն – թեթև և ջրակայուն բաճկոն կամ պոնչո՝ անձրևի ժամանակ չթրջվելու համար։

• Աղբի տոպրակ – փոքր տոպրակ՝ ձեր աղբը ձեզ հետ տանելու և արահետը մաքուր պահելու համար։

Հիշեք՝ այս ցանկը կարող է փոխվել՝ կախված արշավի տևողությունից և բարդությունից, եղանակային պայմաններից ու անձնական կարիքներից։ Բայց սրանք այն հիմնական իրերն են, որոնք ես հատուկ ցանկացա ընդգծել։